09 364 81 11

Staalafname bloed

De monsterafname is een essentieel onderdeel van alle laboratoriumonderzoeken. Een correcte monsterafname draagt bij tot de kwaliteit van de resultaten. Onnauwkeurigheden kunnen onderzoeken onmogelijk maken of artefacten induceren, die het diagnostisch proces bemoeilijken.

Bijzondere aandachtspunten zijn:

  • voorbereiding patiënt
  • identificeren en informeren van de patiënt
  • controle aanvraagformulier gevraagde testen
  • verzamelen van het materiaal voor bloedafname
  • keuze van geschikte punctieplaats en ontsmetting
  • identificatie van het afgenomen materiaal
  • opruimen en deponeren van gebruikte materiaal in desbetreffende container
  • transport van monster met aanvraagformulier naar het laboratorium
  • adminstratieve nauwkeurigheid
  • correcte identificatie van de patiënt: naam + voornaam en geboortedatum, geslacht, gebruik hiervoor de identificatieklevers van het ZIS-systeem voor ambulante en liggende patiënten.
  • aanvragende arts: naam, RIZIV-nummer en handtekening, de gegevens kunnen geregistreerd worden via de stempel van de aanvragende arts
  • aanvraagdatum + collectiedatum en –tijdstip
  • correcte aanduiding van de testen op het aanvraagformulier
    noodzakelijk klinische inlichtingen bij de uitvoering en interpretatie van meetwaarden. Wettelijk verplichte klinische gegevens worden vermeld op het aanvraagformulier bij de parameter met het nummer van de vigerende  diagnoseregel. Het overzicht van de diagnoseregels vindt u op het intranet en/of de internetsite van het laboratorium. www.sezz.be
  • urine- en fecescollectie: registratie van duur van collectie
  • vochten: aard van het gepuncteerd materiaal

 

Tijdstip monsterafname of collectie

Ideaal gebeurt de bloedafname in de ochtend tussen 7 uur en 9 uur nadat gedurende de voorbije 12 uur geen inname gebeurde van voedsel en drank (uitgezonderd water) en na een periode van geringe activiteit.
Argumenten voor deze aanbeveling:

- de meeste referentiewaarden gehanteerd bij de interpretatie zijn gebaseerd op bepalingen die onder deze condities zijn gebeurd.
- bij follow-up is het aangewezen om de resultaten te vergelijken onder dezelfde afnamecondities.

 

Detailgegevens en overzicht van enkele variabelen

Detailgegevens en invloed van variabelen zoals houding bij bloedafname, fysieke activiteit, nycthemerale variaties, zwangerschap en roken zijn opgenomen onder de rubriek pre-analytische variabelen en interferentie.
Bij de bepaling van spiegels van geneesmiddelen is het nuttig het tijdstip van de laatste inname van het geneesmiddel te vermelden. Consulteer de individuele analysefiches voor de correcte staalname.

 

Bewaarcondities en transportmodaliteiten

Ideaal gebeuren de onderzoeken binnen de 6 uur na de bloedafname.
Intern in het ziekenhuis wordt het bloed kort na de afname (20 minuten) getransporteerd naar het laboratorium. De bewaring van de stalen gebeurt het best op kamertemperatuur.
Bewaring in de koelkast dient men zeker te vermijden behalve voor EDTA (paarse stop) en in het algemeen stalen voor microbiologisch onderzoek.
Sommige parameters eisen een onmiddellijke bepaling: bloedgassen, ionair calcium, ammoniak. Hiervoor voorziet men de afname en het transport op ijs.

 

Afkortingen

ACTH       adrenocorticotroop hormoon

ACTH       adrenocorticotroop hormoon

CEA          carcino-embryonaal antigen

CK            creatinekinase

CRP          C-reactief proteïne

LDH          lactaatdehydrogenase

LIS            laboratorium informatie systeem

OGTT        orale glucosetolerantietest

RIZIV       rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering

SGOT        serum glutamaat oxaalazijnzuur transaminase

SGPT        serum glutamaat pyruvaat transaminase

TSH           thyroïd stimulerend hormoon

ZIS            ziekenhuis informatie systeem

 

Geraadpleegde bronnen:

 

Samples: from the patient to the laboratory: the impact of preanalytical variables on the quality of laboratory results Guder, W.G. et al. , 1996

Wegwijzer in laboratorium diagnose X-Bossuyt – J.-M. Boeynaems Garant 2001

Textbook of clinical chemistry, Tietz, N.W., Ed. W.B. Saunders, Philadelphia, Editie 3  1995 Editie 4 2006

BVLT Studiedag “Veilige en juiste staalafname, -behandeling en –staalbewaring 19/03/1996.