09 364 81 11

Cataract - Staar

De lens in het menselijk oog bevindt zich direct achter de pupil en het regenboogvlies. Het hoornvlies en de lens vormen het lichtbrekend systeem van het oog. Hierdoor worden beelden geconcentreerd op het netvlies zodat de beelden scherp te zien zijn. Onder normale omstandigheden is de lens helder en doorzichtig. Als de ooglens troebel is, ontstaat er een onscherp beeld op het netvlies en wordt het zicht troebel. Dit noemt men cataract.
 


Oorzaken en prevalentie van cataract

De meest voorkomende oorzaak (95%) van cataract is het verouderen van de ooglens (leeftijdsgebonden). Onder de leeftijd van 65 heeft 3% van de volwassenen slechtziendheid als gevolg van cataract, in de leeftijdsgroep 55-74 jaar 11% en boven de 85 jaar 33%.
Andere oorzaken (5%) die tot cataract kunnen leiden zijn:
- metabole aandoeningen, bijvoorbeeld diabetes
- oogziekten (glaucoom, uveïtis)
- medicatie gebruik (cortisone)
- oogtrauma (scherp/stomp trauma, bestraling, chemisch letsel)
- aangeboren
- erfelijkheid
Gekende risico factoren voor het ontwikkelen van cataract zijn: geslacht (v > m), zonlicht, voeding, socio-economische status, roken en alcohol.

 

Soorten van cataract

De ooglens is opgebouwd uit meerdere lagen: een kapselzak (de zak waarin de lens zich bevindt), cortex (buitenste schil), de nucleus (lenskern).  Cataract wordt ingedeeld in types afhankelijk van  de laag waarin het voorkomt: corticaal: vertroebeling van de schil met grijze verkleuring van de lens; nucleair: vertroebeling van de kern met groen – bruine verkleuring van de lens, subcapsulair: vertroebeling op de achterzijde van de lens en tenslotte allerlei combinaties, bijvoorbeeld cortico-nucleair.

 

Symptomen van cataract.

Bij cataract kunnen verschillende klachten optreden:
1) verminderd zicht, waziger beeld: het zicht wordt minder scherp, troebel zicht zowel op afstand (tv kijken, autorijden) als voor dichtbij.
2) Last van verblindend strooilicht: verminderd en verblindend zicht bij tegenlicht (autolampen en straatlantaarns) of zonlicht.
3) Monoculaire dubbelbeelden: meerdere meestal schaduwbeelden zijn aanwezig zowel met beide ogen samen als met elk oog afzonderlijk.
4) Verminderd kleurzicht: de wereld is grijzer, doffer. Meestal opvallend bij de vergelijking tussen 2 ogen wanneer reeds 1 oog van cataract behandeld werd.
5) Verminderd zicht in het donker: door vertroebeling van de ooglens valt er minder licht het oog binnen en vermindert het contrastzicht.
6) Veranderende brilsterkte: bij nucleair cataract wordt de kern van de lens boller met een toename van de breking tot gevolg. Hierdoor kan tijdelijk het zicht beter worden in de verte zonder bril, of merkt men op plots te kunnen lezen zonder bril. Vaak wordt dit effect op korte termijn teniet gedaan door verdere vertroebeling van het zicht.

 

Diagnose van cataract.

Patiënten met cataract hebben aan de hand van hun klachten vaak al een vermoeden van de diagnose. Frequent worden zij met het vermoeden van cataract verwezen door hun huisarts of opticien. De diagnose van cataract wordt door de oogarts gesteld na een grondig onderzoek. Hierbij wordt het zicht en de oogdruk gemeten, het oog wordt microscopisch onderzocht. Dit alles om met zekerheid cataract aan te duiden als oorzaak van het verminderd zicht en om andere oogziekten uit te sluiten.
Behandeling van cataract.
Er bestaat geen preventieve en geen medicamenteuze behandeling voor cataract. De enige mogelijke behandeling om het gezichtsvermogen te herstellen is een chirurgische ingreep waarbij de troebele lens verwijderd wordt en vervangen door een kunstlens.
Het is de patiënt die in samenspraak met de oogarts het tijdstip van de ingreep bepaalt. Dit afhankelijk van de mate waarin het zicht hinderlijk is voor de kwaliteit van zijn leven en het dagdagelijks functioneren.
Verdere informatie over het verloop van de ingreep leest u in de folder: informatie en richtlijnen cataractchirurgie.

Deze tekst werd nagelezen door het team oftalmologie

Dit artikel werd bijgewerkt op vrijdag 7 december 2018